Het korte antwoord
Hoeveel je bespaart, hangt af van het vermogen van je installatie, het aantal branduren en je stroomtarief. Daar komt mogelijk een besparing op onderhoud en herstellingen bij. Bereken die afzonderlijk, op basis van de onderhoudsfacturen van je club.
Een nieuwe lamp is maar een deel van de kosten
Clubs vertellen ons dat ze €600 tot €800 voor één nieuwe gasontladingslamp betalen. Dat zijn de klassieke krachtige lampen die nog op veel sportvelden hangen. Werkuren, verplaatsing en de huur van een hoogtewerker kunnen daar nog bovenop komen.
Een kapotte lamp vervangen kan een goede oplossing zijn. Maar het stroomverbruik blijft vrijwel gelijk en ook de andere onderdelen worden er niet jonger van. Komen herstellingen vaker terug, bekijk dan hoeveel je installatie over een volledig jaar kost.
Neem de onderhoudsfacturen van de voorbije drie tot vijf jaar erbij. Hoeveel lampen zijn vervangen? Hoe vaak kwam er een installateur langs? Die bedragen vormen een bruikbaar vertrekpunt voor de vergelijking met LED.
Vergelijk het verbruik bij dezelfde lichtkwaliteit
Een goed ontworpen LED-installatie kan je terrein met minder elektrisch vermogen verlichten. Hoeveel minder, hangt af van de armaturen, de masten en het lichtplan. Ook het gebruik telt mee: een wedstrijd kan andere verlichting vragen dan een training.
Vergelijk daarom installaties die dezelfde lichtsterkte en een even gelijkmatige lichtverdeling bieden. Je kunt niet zomaar aannemen dat elke oude lamp door één LED-armatuur wordt vervangen. De lichtstudie bepaalt hoeveel armaturen nodig zijn en welk vermogen ze moeten hebben.
Reken met het vermogen van de volledige installatie, dus ook met de onderdelen die de lampen van stroom voorzien: voorschakelapparaten bij gaslampen en drivers bij LED. Alleen het wattage op de lamp vertelt niet het hele verhaal.
Hoeveel bespaar je op elektriciteit?
Neem een terrein met acht oude armaturen en een totaal vermogen van 17,6 kW. In ons voorbeeld kan een LED-installatie met 9,6 kW de gewenste verlichting leveren. Beide installaties branden 500 uur per jaar op vol vermogen. Dat is bijvoorbeeld 12,5 uur per week, gedurende 40 weken.
We rekenen met een stroomprijs van €0,25 per kWh exclusief btw. Dat is een gekozen tarief voor dit voorbeeld. Gebruik voor je eigen berekening de prijs per kWh uit je energiecontract. Vaste kosten die je ook bij minder verbruik blijft betalen, laat je buiten de berekening.
| Vergelijking | Gasontlading | LED |
|---|---|---|
| Opgenomen vermogen per armatuur | 2.200 W | 1.200 W |
| Totaal opgenomen vermogen | 17,6 kW | 9,6 kW |
| Jaarlijks verbruik | 8.800 kWh | 4.800 kWh |
| Energiekosten bij €0,25/kWh | €2.200 | €1.200 |
Je jaarverbruik bereken je zo: vermogen in kW × branduren = verbruik in kWh. In dit voorbeeld verbruikt LED jaarlijks 4.000 kWh minder. Bij €0,25 per kWh bespaar je €1.000 per jaar op elektriciteit. Het verbruik daalt met 45,5%.
Hoe vaker de verlichting brandt, hoe groter het verschil. Bij 250 branduren bespaar je €500 per jaar; bij 1.000 branduren wordt dat €2.000. Ook je stroomtarief telt mee: bij 500 branduren en een prijs van €0,20 of €0,30 per kWh bedraagt de besparing €800 of €1.200 per jaar.
Vraag een simulatie voor jouw club aan via onze calculator →
Extra besparen door te dimmen
Niet elke training vraagt de hoogste lichtstand. Met een geschikte installatie kan je dimmen of alleen de gebruikte delen van het terrein verlichten. Ook de verlichting tijdig uitschakelen helpt om minder stroom te verbruiken.
Stel dat de LED-installatie uit het voorbeeld de helft van de tijd op 60% van haar volle elektrische vermogen werkt. Het jaarverbruik daalt dan van 4.800 naar 3.840 kWh. Dat levert €240 extra besparing per jaar op.
Let bij die berekening op het werkelijke verbruik. Een dimstand van 60% betekent niet bij elk systeem dat het ook precies 60% van het volle vermogen gebruikt.
Bij K. Brecht SK laat de berekening voor drie terreinen zien wat LED en dimmen samen kunnen opleveren: van 28.800 naar 9.936 kWh per jaar. Dat is 65,5% berekende energiebesparing. Deze cijfers komen uit het besparingsplan voor Brecht; ze zijn niet gebaseerd op een jaar lang gemeten verbruik.
Wat bespaar je op onderhoud en herstellingen?
Bij een herstelling betaal je voor meer dan de lamp alleen. Voor ons voorbeeld nemen we een vervanglamp van €700 en €300 voor werkuren, verplaatsing en een hoogtewerker. Eén herstelling kost dan €1.000.
Heeft je club gemiddeld één zo’n herstelling om de twee jaar nodig, dan komt dat neer op €500 per jaar. Voor de LED-installatie zetten we in dit voorbeeld jaarlijks €150 opzij voor storingen en onderdelen. Dat bedrag is een gekozen onderhoudsbudget. Pas het aan op basis van de offerte, garantie en onderhoudsafspraken voor jouw installatie.
| Kostenpost | Gasontlading | LED |
|---|---|---|
| Nieuwe lamp per herstelling | €700 | Geen gaslampen te vervangen |
| Werkuren, verplaatsing en hoogtewerker per herstelling | €300 | Afhankelijk van de herstelling |
| Gemiddeld onderhoudsbudget per jaar | €500 | €150 |
| Jaarlijkse besparing met LED | — | €350 |
Laat je meerdere lampen tijdens één bezoek vervangen? Tel de verplaatsing en hoogtewerker dan maar één keer mee. Minder herstellingen besparen bovendien tijd voor je vrijwilligers: minder afspraken regelen, leveranciers bellen en trainingen verplaatsen. Die tijd is niet in de bedragen opgenomen.
Hoeveel levert dat je club jaarlijks op?
In ons voorbeeld dalen de jaarlijkse energie- en onderhoudskosten van €2.700 naar €1.350. Je bespaart dus €1.000 op elektriciteit en €350 op onderhoud. Als je ook dimt zoals hierboven beschreven, loopt de totale berekende besparing op tot €1.590 per jaar.
Daar staat de investering in de nieuwe verlichting tegenover. Voor een eerste inschatting van de terugverdientijd deel je de netto investering door de jaarlijkse besparing. Wil je de kosten over een langere periode vergelijken, neem dan ook eventuele rente, veranderende energieprijzen en latere vervangingen mee.
Brandt je verlichting weinig en zijn er nauwelijks defecten? Dan kan het zinvol zijn om de bestaande installatie nog te gebruiken. Bij veel branduren en terugkerende herstellingen wordt de overstap naar LED doorgaans interessanter. Reken daarom met de cijfers van jouw club.
Zo maak je de berekening voor jouw club
Met deze gegevens kun je de kosten van je huidige verlichting en een nieuwe installatie vergelijken:
- Het aantal armaturen en het totale vermogen, inclusief voorschakelapparaten of drivers.
- Het aantal branduren per terrein en de lichtstanden voor trainingen en wedstrijden.
- Je stroomprijs per kWh en de onderhoudsfacturen van de voorbije jaren.
- Een lichtplan voor dezelfde lichtkwaliteit, de volledige installatieprijs en de garantievoorwaarden.
Vergelijk alle bedragen op dezelfde manier: met of zonder btw. Kan je club de btw niet recupereren, neem die dan mee in de kosten. Zo zie je wat de investering en de besparing werkelijk betekenen voor de clubkas.
Bronnen en uitgangspunten
De tabellen tonen een rekenvoorbeeld. De vermogens, branduren, stroomprijs en onderhoudsbudgetten zijn gekozen om de berekening uit te leggen. De genoemde lampprijzen van €600 tot €800 zijn bedragen die clubs aan EcoSports melden. De cijfers van K. Brecht SK komen uit het gecontroleerde projectdossier en houden rekening met dimmen.