KBVB-verlichtingsnormen: hoeveel lux heeft jouw voetbalclub nodig?

Hoeveel lux is verplicht per categorie?

Deze tabel geeft de minimale gemiddelde verlichtingssterkte voor officiële avondwedstrijden volgens artikel B6.33 van het KBVB-bondsreglement. Zoek de categorie van de ploeg én de wedstrijdvorm op: jeugd, reserves en eerste ploegen vallen niet automatisch onder dezelfde eis. De overgangswaarden gelden uitsluitend binnen de vermelde termijn.

Promotie: wanneer moet je het hogere luxniveau halen?

Voor 1e, 2e en 3e afdeling VV geldt de volledige norm vanaf het begin van het tweede opeenvolgende seizoen in die afdeling. Een club die voor het eerst in 3e afdeling VV speelt, kan dus in de overgangsfase met 80 lux starten, maar moet bij de start van haar tweede opeenvolgende seizoen 130 lux halen. Voor 2e afdeling VV is dat 130 naar 200 lux; voor 1e afdeling VV 200 naar 300 lux.

Dezelfde termijn geldt voor 1e nationale vrouwen en interprovinciaal vrouwenvoetbal: van 80 naar 100 lux. Bij FFA gelden andere termijnen, zoals in de tabel vermeld. Gebruik een overgangswaarde daarom niet als blijvend ontwerpniveau.

Voor profvoetbal zijn ook de licentievoorwaarden in Boek P van belang. In 1B moet de installatie uiterlijk op de laatste dag van het voorafgaande seizoen 800 lux halen. Voor 1A is de basis 800 lux; na twee opeenvolgende seizoenen in 1A geldt bij de volgende licentieaanvraag 1.200 lux.

De 75%-regel: ook de donkerste plek telt

Volgens artikel B6.33 mag de verlichtingssterkte nergens op het terrein lager zijn dan 75% van het voorgeschreven gemiddelde. Bij een norm van 80 lux betekent dit minstens 60 lux op elke plek. Bij een norm van 200 lux is dat minstens 150 lux. Die grens wordt berekend op de voorgeschreven norm, niet op het toevallig gemeten veldgemiddelde.

Een goed gemiddelde alleen volstaat dus niet: een helder middenveld compenseert geen te donkere doelzone. Vraag in de lichtstudie zowel het gemiddelde als de laagste waarden en de lichtverdeling op. Laat na de installatie het resultaat op het terrein meten volgens het protocol van de bevoegde bondsinstantie.

Wattages of aantallen armaturen zeggen op zichzelf niet hoeveel lux je haalt. Mastposities, hoogte, optiek en afstelling bepalen mee hoeveel licht waar terechtkomt.

Beker van België: wanneer gelden extra eisen?

Bij een bekerwedstrijd kan de eigen competitienorm onvoldoende zijn. Artikel B6.34 bepaalt dat een bezoekende club uit 1e afdeling VV of FFA bij een club uit 2e, 3e of een provinciale afdeling de lichtnorm van haar eigen afdeling en vleugel mag eisen. Voldoet het terrein daar niet aan, dan wordt op een geschikt ander terrein of bij daglicht gespeeld.

Voor een amateurclub die in de 1/16e of 1/8e finales van de Beker van België voor heren thuis tegen een profclub speelt, vermeldt artikel B7.55 minstens 300 lux gemiddeld. Ook de andere stadionvoorwaarden en de toestemming van de lokale autoriteiten moeten vervuld zijn; 300 lux alleen geeft dus geen automatisch recht op een thuiswedstrijd.

Voor rechtstreekse televisie-uitzendingen in die bekercompetitie vermeldt artikel B7.74 een minimale en uniforme verlichting van 300 lux tot en met de 1/8e finales en 800 lux vanaf de kwartfinales. Bespreek bekerambities daarom al bij de lichtstudie, samen met de voeding, masten en uitbreidbaarheid van de installatie.

Wanneer moet je de verlichting laten keuren?

Nieuwe of gewijzigde terreinverlichting moet vóór gebruik voor avondwedstrijden worden gekeurd door de bevoegde bondsinstantie. Artikel B6.40 schrijft vervolgens een hernieuwing om de drie jaar voor, uiterlijk op 31 december van het derde jaar na de vorige validering. Voor terreinen waarvoor 60 lux volstaat, gebeurt de lichtkeuring op initiatief van de bond.

Voor Vlaamse clubs verloopt de keuring volgens artikel B6.37 via het departement Veiligheid van de KBVB voor 1A, 1B en 1e afdeling VV, en via het Competitions Department Voetbal Vlaanderen voor de overige vermelde Vlaamse afdelingen. Voetbal Vlaanderen vraagt om een nieuw terrein, nieuwe verlichting of een herkeuring te melden met clubnaam en complex.

Een oplevermeting door je installateur helpt om de installatie te controleren, maar vervangt de officiële keuring niet. Bewaar de lichtstudie, meetresultaten en het keuringsverslag samen in het clubdossier.

Dit neem je mee naar je bestuursvergadering

Met deze informatie kun je offertes inhoudelijk vergelijken en voorkom je dat de discussie alleen over de aankoopprijs gaat.

• Je huidige afdeling, wedstrijdgebruik en eventuele toekomstplannen.
• De meest recente lichtmeting en het officiële keuringsverslag.
• Een lichtstudie met gemiddelde lux, minimumwaarden en uniformiteit.
• Een controle van bestaande masten, bekabeling en voeding.
• Afspraken over inregeling, oplevermeting en aanvraag van de officiële keuring.

Van lichtstudie tot plaatsing van lichtmasten

EcoSports kan je begeleiden bij het lichtplan, de keuze van LED-armaturen, de plaatsing van lichtmasten en de inregeling. Ook sturing voor verschillende gebruiksmomenten kan deel uitmaken van het ontwerp.

Wil je weten waar jouw club staat? Bezorg ons je terrein, competitie en bestaande installatie. Dan bekijken we samen wat behouden kan blijven en welke stappen nodig zijn. Op de projectpagina van K. Brecht SK zie je hoe een concreet voetbalproject is uitgewerkt.